Introductie

Pre-testen is het voorleggen van concept-communicatiemiddelen aan een 'steekproef' van de doelgroep. Met een pre-test kunt u het effect inschatten van communicatiemiddelen. Het is van groot belang voor succes, maar wordt vaak over het hoofd gezien. Door te pre-testen komt u te weten:

• of de boodschap wordt begrepen;
• of de doelgroep het eens is met de boodschap;
• of de toon, de vormgeving en het middel aanspreken;
• welk effect de communicatie heeft op de doelgroep.

Vaak is een zogenaamde kwalitatieve test-aanpak effectief: bijvoorbeeld tien personen uit de doelgroep de concept-communicatiemiddelen laten beoordelen en interviewen op grond van een vragenlijst.

Onderwerpen voor de vragenlijst

• Begrijpelijkheid: is de boodschap helder? Wordt er geen onbedoelde uitleg aan de boodschap gegeven?
• Relevantie: vindt de doelgroep dat het materiaal voor hen is bestemd?
• Opvallendheid: trekken de communicatiemiddelen de aandacht van de doelgroep?
• Herinnering: herinnert de doelgroep zich de boodschap na het vertonen van het materiaal?
• Geloofwaardigheid: vertrouwt de doelgroep de boodschap, de zender en de bron?
• Acceptatie: sluit de communicatie aan bij de waarden en normen van de doelgroep?
• Aantrekkelijkheid: is het product aantrekkelijk genoeg voor de doelgroep? Lezen ze door, kijken ze door, luisteren ze door?

Tips

• U kent uw onderwerp als geen ander. Dat kan ook een handicap zijn. Want kijkt uw doelgroep net zo tegen het onderwerp aan? Waarschijnlijk niet. Dus tip 1: voer altijd een pre-test uit.
• Indien er geen tijd of middelen zijn voor een pre-test, voer dan in ieder geval een zogenaamde 'disaster-check' uit: enkele personen die niet betrokken zijn bij het project en het communicatiemiddel (schone lei) confronteren met de boodschap. Betrokkenheid kleurt de blik en kan blind maken voor onverwachte effecten.
• Indien u zelf de pre-test uitvoert, is het goed om te beseffen dat een direct betrokken interviewer de antwoorden van respondenten onbewust kan beïnvloeden. Bijvoorbeeld doordat duidelijk is dat u zelf zeer enthousiast bent.